| Antik Ça?da Pergamon ad? ile an?lan Bergama Helenistik dönemin en önemli kültür ve sanat merkezlerinden biridir.Helenistik Pergamon Krall???n?n ba?kenti olan ?ehir Roma egemenli?inde Asya eyaletinin merkeziydi.Helenistik dönem öncesi Frigya s?n?rlar? içinde bulunan yöre;Lidya egemenli?indeydi.Daha sonra Pers Hükümdar? 2.Kiros Lidya Devletini ele geçirip Pergamonu topraklar?na katt?.?.Ö.334teki Granikos Sava??nda,Pers ?mparatoru 3.Dara,?skendere yenilince,kent bir kez daha el de?i?tirdi.?skender,Pergamonu Pers komutanlar?ndan Memnonun dul e?i Barsiniye verdi.?skenderin ölümüyle generalleri aras?nda ç?kan kanl? çat??malar? Lysimakhos kazand?.?skenderden kalan hazineyi Akropolisde saklayan Lysimakhosun hazineyi korumakla görevli komutan? Philetairos taraf?ndan M.Ö.3.yy.?n ilk yar?s?nda ba??ms?z devlet haline getirildi.Ancak,Philetairosun ölümü ile yerine geçen ye?eni 1.Eumenes dönemine kadar(M.Ö.263-241) Seleukos Krall??? vesayeti alt?ndayd?.1.Eumenes M.Ö.261de Sardes yak?nlar?nda Seleukos ordusunu bozguna u?ratarak Pergamonun ba??ms?zl???n? ilan etti.M?s?rdaki Ptolemaios Hanedan?n?n deste?iyle yerini iyi sa?lamla?t?ran Pergamon Krall??? topraklar?n? Kuzeyde Kaz(?da) da??yla güneyde Gediz(Hermos) Vadisine kadar geni?letti.Dönem dönem Galat sald?r?lar?yla kar??la?sa da 2.Eumenes (M.Ö.197-160/159) yönetiminde en parlak devrini ya?ad?.Kral?n Galatlara kar?? kazand??? zafer,Zeus suna?? ile tarihe mal olmu?tur.Roma ile iyi ili?kiler içine giren Pergamon 1.Makedonya Sava?? s?ras?nda,Romal?lar?n yan?nda yer ald?.Tarihindeki en geni? s?n?rlara ula?an krall?k ,do?uda Seleukos,bat?da Bitinya Krall???na kadar uzand?.Makedonya Krall??? ortadan kald?r?ld?ktan sonra Bergama Krall???n? ele geçirmek isteyen Roma;varisi bulunmad??? için krall???n? Romaya vasiyet eden 3.Attalosun (M.Ö.138-133) ölümüyle bu arzusu gerçekle?ti.2.Eumenesin Efesli bir kad?ndan olan o?lu Aristonikos kendini kral ilan ederek Romaya sava? açt?.Disiplinsiz ordusuna ra?men M.Ö.129a kadar Romay? u?ra?t?rd? ama sonuçta Roma ?mparatorlu?u egemenli?i alt?na girdi.Ba?ta Asya Eyaletine ba?l? bulunan Pergamon,?mparator Diocletianus dönemindeki düzenlemeyle Yeni Asya Eyaletine dahil edildi.Roma ?mparatorlu?unun ikiye ayr?lmas?,çökü? döneminin ba?lang?c? oldu.Hristiyanl???n yayg?nla?t??? y?llarda Bat? Anadoludaki 78 kiliseden biriydi.Bizansl?lar zaman?nda kent,Ephesos Ba?piskoposlu?una ba?land?.7.yy.da,yörede kalabal?k bir Ermeni-Yahudi göçmen kolonisi bulunuyordu.Kent 716da Arap ak?nlar?yla kar?? kar??ya kald?.Araplar,Akropolisi ele geçirerek,bir y?l kadar burada kald?lar ve 717de Bergamadan ayr?larak kuzeye ilerlediler.1306da Karesi beyli?inin yönetimine giren Bergama,1341de Osmanl? topraklar?na kat?ld?.Uzun süre bir uç kalesi olarak kalan kent,ancak 15.yy.da tekrar önem kazanmaya ba?lad?.1864te Bal?kesire ba?l? bir kaza iken 1869da Bergama belediyesi kuruldu.Daha sonra Bergama 1873de Manisaya,1875de ?zmir illine ba?land?.12 Haziran 1919da Yunan i?galine u?rayan Bergama,14 Eylül 1922de kurtulmu?tur.
|